خانه
یادداشت
مقاله
ویژه
Article
صدا
پیوند
آرشیو
تماس

      بازگشت به یادداشت‌ها

انتخابات يونان و «اتحاد مردم»
نویسنده: پاناگيوتيس سوتيريس

 

انتخابات يونان برگزار مي‌شود ولي ظاهراً همه مسائل عمدة پيش‌روي جامعه يونان از بحث‌هاي پيش از انتخابات غايب بود. هم سيريزا و هم حزب دموکراسي نوين در رقابت بودند آراي مردم را از آنِ خود کنند بي‌هيچ اشاره‌اي به مشکل واقعي يعني خود اين واقعيت که هم سيريزا و هم دموکراسي نوين، به همراه ديگر احزاب موافق سياست‌هاي رياضتي، به تفاهم‌نامه رياضتي ديگري رأي دادند.

انگار نه مناقشه‌اي سياسي بلکه مسابقه‌اي در جريان است ميان دو حزبي که برنامه سياسي واحدي را دنبال مي‌کنند. اين برنامه به يک اعتبار واقعي است. زيرا توافق‌هاي صورت‌گرفته درباره وام‌هاي اتحاديه اروپا نه صرفاً يکسري شرط‌و‌شروط بلکه حاوي سازوکاري از نظارت و سرپرستي بر تمامي تصميم‌هاي کلان اقتصادي از طريق فرايندهاي ارزيابي مداوم است.

اين بدان معناست که طلبکاران يونان همواره مي‌توانند جرح‌و‌تعديل‌هاي رياضتي بيشتر، اقدامات نوليبرال بيشتر و «اصلاحات» بيشتري طلب کنند. توافق‌هاي صورت‌گرفته شکل و نظام خاصي از حکومت است بر مبناي حق حاکميت محدود. در نتيجه، هر حکومتي که موافق تفاهم‌نامه‌هاي مذکور باشد فضاي محدودي براي عمل خواهد داشت و مجبور است اقداماتي را اجرا کند که به او ديکته مي‌شود.

الکسيس سيپراس و رهبري سيريزا به تمامي اين شرايط را پذيرفتند. پيام سياسي اصلي اين است که سيريزا در حکومت بايد نيروي پيشبرنده سياست‌هاي رياضتي باشد. پيام صريح اين است که حزب بايد آنقدر قوي باشد که حکومتي «روبه‌جلو» تشکيل دهد حکومتي با مشارکت حزب پاسوک و جريان آشکارا نوليبرال.

البته در واقعيت اتحاديه اروپا فشار زيادي مي‌آورد تا «ائتلاف بزرگي» با حزب دموکراسي نوين صورت گيرد. اين قبيل «پيشنهادات خاص» اتحاديه براي تشکيل يک ائتلاف حامي اقدامات رياضتي يکي از مشخصه‌هاي اروپاي کنوني است: اروپايي که از دموکراسي عبور کرده. کارزار انتخاباتي سيريزا که کاملاً از سنت‌هاي دست‌چپي بريده است بناي کار خود را نه بر طرح‌هاي سياسي مشخص بلکه بر اين پايه گذاشته که سيپراس برازنده رياست‌جمهوري مجدد است. 

فضاي سياسي پيش از انتخابات که در آن هم سيريزا و هم مابقي احزاب حامي تفاهم‌نامه‌هاي رياضتي مشغول بازتوليد تهوع‌آور اين پيام‌اند که هيچ بديل ديگري در کار نيست، در تقابل آشکاري است با شقاق و پويايي آشکار درون جامعه. رأي منفي توده‌هاي مردم در همه‌پرسي پنجم جولاي، در انتخاباتي که يکي از شديدترين تجلي‌هاي قطب‌بندي طبقاتي در جامعه بود، بيانگر اراده سياسي توده‌هاي گسترده مردم در مخالفت با رياضت، مطالبه حق حاکميت مردمي و مبارزه عليه نوليبراليسم ريشه‌دوانده در منطقه يورو بود. تفاوت ميان صحنه سياسي و شقاق و پويايي درون جامعه نشانه بروز مرحله جديدي از بحران سياسي يونان است.

جامعه يونان ضربه روحي عميقي خورده است. تعويض غيرمنتظره عزم جزمي و اميد جمعي رأي منفي همه‌پرسي با احساس دردناک شکست و تحقير هيچ محل ارجاع مثبتي براي جامعه باقي نگذاشته. اين نخستين انتخابات پس از 2012 است که به هيچ‌يک از طرفين آن نمي‌توان اميد بست. تازه، براي نخستين‌بار بسياري چپ را «بخشي از بازي سياسي» و بخشي از مشکل مي‌دانند. اين‌چنين اميد‌ها به‌راحتي به يأس و نوميدي بدل مي‌شوند.

اينجاست که حزب «اتحاد مردم» وارد گود مناقشات سياسي مي‌شود. اين حزب مي‌کوشد چارچوب مناقشه را تغيير دهد و مصرانه بگويد بديلي براي تفاهم‌نامه‌هاي رياضتي هست و مسير ديگري ممکن است. مي‌کوشد پويايي رأي منفي همه‌پرسي را مبدل کند به يک بديل سياسي. اين حزب برنامه‌اي راديکال دارد که موضع بنيادين آن شامل موارد زير است: توقف پرداخت بدهي‌ها، خروج از منطقه يورو، ملي‌کردن بانک‌ها و شرکت‌هاي استراتژيک، و تغيير کامل اصلاحات نوليبرال موجود در تفاهم‌نامه‌ها. مبناي اين حزب همکاري گرايش‌هاي چپ سيريزاست - که در اعتراض به چرخش آن به‌سوي سياست‌هاي رياضتي از حزب خارج شدند با بخش‌هاي مهمي از چپ‌گرايان ضد‌سرمايه‌داري. ريشه اين حزب در جنبش‌هاي اجتماعي است.

همان‌طور که از يک ائتلاف انتخاباتي نوپا انتظار مي‌رود، «اتحاد مردم» هنوز آن جبهه متحدي نيست که نياز فوري و فوتي ماست. برخي معضله‌هاي سيريزا - هم معضلات مربوط به يک فرهنگ اداري و نهادي خاص و هم معضلات مربوط به برداشتي اصلاح‌طلبانه از برنامه سياسي - درون «اتحاد مردم» بازتوليد مي‌شود. خيلي‌ها هنوز به چهره‌هاي کادر رهبري «اتحاد مردم» به‌خاطر حضور و مشارکت‌شان در حکومت سيريزا انتقاد دارند. از اين‌ها گذشته، ما هنوز با ارائه يک ترکيب سياسي جديد خيلي فاصله داريم، ترکيبي نه فقط ميان سنت‌هاي سيريزا و چپ‌گرايان ضدسرمايه‌داري بلکه در ضمن ميان برنامه سياسي لازم و تجربه‌هاي جمعي همبستگي و سازماندهي خود.

مع‌الوصف، در چشم‌انداز سياسي کنوني که مواضع رياضت‌محور دست بالا را دارند، «اتحاد مردم» به‌راستي مي‌تواند تفاوتي ايجاد کند، پويايي رأي منفي همه‌پرسي را به نمايش بگذارد، و نقطه شروع بالقوه‌اي باشد براي جبهه چپ راديکال که حضور آن از نان شب هم واجب‌تر است.

دوراني که پس از انتخاب سيريزا شروع شد داغ اجراي بي‌پرواي تفاهم‌نامه سوم و سيل انبوه اقدامات و اصلاحات نوليبرال را بر پيشاني خواهد داشت. اکنون امکان موج جديدي از مبارزات و اعتراضات هست، از جمله ابراز وجود نيروهاي جديدي، همچون کشاورزان، که در دوره قبل فعال نبودند. بعلاوه، وخيم‌شدن اوضاع اجتماعي، به‌جهت کاهش هزينه‌هاي اجتماعي و حقوق بازنشستگي، نياز ما به شبکه‌هاي همبستگي را بيشتر مي‌کند. «اتحاد مردم» فرصت آن را دارد که اثبات کند همبستگي‌هاي مذکور نه فقط خروجي انتخاباتي اعتراض بلکه نيروي پيشبرنده مقاومت جمعي است.

تسليم‌شدن سيريزا پايان بحران سياسي يونان نيست. جامعه يونان همچنان عميقا دوقطبي و متشتت است. ضربه روحي شکست حي‌و‌حاضر است ولي بدل‌کردن يأس به اميد و عزم جزم ممکن. اين چالش پيشاروي «اتحاد مردم» است. ولي براي مواجهه با اين چالش نبايد فقط به ائتلاف جناح چپ سيريزا با برخي بخش‌هاي چپ‌گرايان ضدسرمايه‌داري اکتفا کند. اتحاد مردم بايد به چيزي از بيخ‌و‌بن نو و اصيل بدل شود. بايد تجربه سيريزا و تجربه آنتارسيا [جبهه چپ ضدسرمايه‌داري يونان] را با هم ترکيب کنيم و همزمان از آن فراتر رويم.

ضروري است برنامه‌اي سياسي بسط دهيم که از صرف فراخوان به خروج از منطقه يورو و پايان رياضت فراتر رود و تصوير جديدي پيش نهد بر مبناي مالکيت عمومي، برنامه‌ريزي دموکراتيک و خودگرداني کارگري. اين برنامه بايد با گشودگي و اصرار نه تنها به ديگر نيروهاي چپ همچون آنتارسيا بلکه در ضمن به مبارزان و فعالان جنبش‌ها و شبکه‌هاي همبستگي توسل جويد. بايد اَشکال جديد سازماندهي جمعي را در سطح جامعه بيازمايد، به‌خصوص با درنظرگرفتن وضعيت به‌غايت متزلزل نيروي کار در بخش خصوصي. بايد بکوشد به‌راستي دموکراتيک باشد و خود را بدل کند به آزمايشگاه سياسي هر بديل راديکال.

گام‌هاي اول دشوارترين گام‌هاست و در همه ابعاد زندگي همين‌طور است. «اتحاد مردم» هنوز پتانسيل زيادي دارد، مشروط به اينکه به‌خاطر داشته باشيم در يک وضعيت جديد نه فقط به تعهد و انرژي بلکه به شيوه‌هاي جديد و خلاق فکرکردن به سازماندهي نياز داريم.

*عضو حزب «اتحاد مردم»

منبع: www.jacobinmag.com

 
۲۹شهريور۱۳۹۴  



 Rss Feed     Mailing List 
نقل هرگونه مطلب تنها با ذکر نشانی سایت مجاز است. 2017©